De opmars van jihadisme en religieus nationalisme
Het rapport waarschuwt dat islamistisch extremisme zich blijft uitbreiden, met name in Afrika en Azië. In 15 landen is het de belangrijkste oorzaak van vervolging en in nog eens 10 landen draagt het bij tot discriminatie. De Sahel is het epicentrum van jihadistisch geweld geworden, met groepen zoals Islamitische Staat – Sahelprovincie (ISSP) en de Steungroep aan de Islam en de Moslims (JNIM), die honderdduizenden mensenlevens, miljoenen ontheemden en de verwoesting van honderden christelijke kerken en scholen veroorzaken.
Etnoreligieus nationalisme is de drijvende kracht achter de onderdrukking van minderheden in delen van Azië. In India en Myanmar lijden christelijke en moslimgemeenschappen onder agressie en wettelijke uitsluiting. In India definieert het rapport de situatie als ‘hybride vervolging’ – een combinatie van discriminerende wetten en geweld door burgers, maar aangemoedigd door politieke retoriek.
Oorlog, gedwongen migratie en georganiseerde misdaad
De afname van de vrijheid van godsdienst is ook verergerd door gewapende conflicten in landen zoals Myanmar, Oekraïne, Rusland, Israël en Palestina.
Oorlogen en religieus geweld hebben een stille vluchtelingencrisis veroorzaakt. In Nigeria hebben aanvallen door gewapende groepen die banden hebben met geradicaliseerde Fulani-herders duizenden doden en hele gemeenschappen ontheemd. In de Sahel – met name in Burkina Faso, Niger en Mali – zijn hele dorpen verwoest door islamistische milities. In Soedan heeft een burgeroorlog eeuwenoude christelijke gemeenschappen van de kaart geveegd.
Ook de georganiseerde misdaad is een nieuwe vorm van vervolging geworden. In Mexico en Haïti vermoorden of ontvoeren gewapende groepen religieuze leiders en persen ze parochies af om territoriale controle uit te oefenen.
Het Westen is niet immuun
De uitholling van de vrijheid van godsdienst strekt zich ook uit tot Europa en Noord-Amerika. In 2023 registreerde Frankrijk bijna 1000 aanvallen op kerken; in Griekenland meer dan 600 gevallen van vandalisme; en vergelijkbare pieken werden waargenomen in Spanje, Italië en de Verenigde Staten, waaronder ontheiliging van gebedshuizen, fysieke aanvallen op geestelijken en verstoring van religieuze diensten. Volgens Kerk in Nood weerspiegelen deze daden een groeiend klimaat van ideologische vijandigheid tegenover religie.
Het rapport brengt ook verslag uit over een dramatische toename van antisemitische en anti-islamitische daden na de aanslagen van 7 oktober 2023 en de oorlog in Gaza. In Frankrijk steeg het aantal antisemitische incidenten met 1.000 procent, terwijl het aantal haatmisdrijven tegen moslims met 29 procent toenam. In Duitsland werden in 2023 4.369 incidenten geregistreerd die verband hielden met het conflict, vergeleken met slechts 61 het jaar ervoor.
Een wereldwijde petitie voor vrijheid van godsdienst
Voor het eerst in haar geschiedenis lanceerde Kerk in Nood tijdens het evenement een wereldwijde petitie waarin regeringen en internationale organisaties worden opgeroepen om de effectieve bescherming van Artikel 18 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens te waarborgen, die iedereen het recht op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst garandeert.
“Waarom deze petitie? Omdat het recht om te geloven – of te leven volgens iemands overtuigingen – in 62 landen afneemt, wat miljarden mensen treft. In de afgelopen 25 jaar heeft Kerk in Nood verslag uitgebracht over hoe religieuze vervolging gemeenschappen vernietigt, conflicten aanwakkert en miljoenen mensen dwingt te vluchten. Nu, meer dan ooit, moet vrijheid van godsdienst wereldwijd worden verdedigd en beschermd”, aldus Lynch, die iedereen oproept om de petitie te steunen, met de slogan van dit initiatief: “Vrijheid van godsdienst is een mensenrecht, geen voorrecht”.
