Conflicten en vervolging dwingen christelijke gemeenschappen in delen van Afrika en Azië tot ontheemding, terwijl autoritaire onderdrukking en religieus nationalisme elders de druk verder opvoeren.
Het rapport ‘Vervolgd en vergeten? Een rapport over christenen die worden onderdrukt vanwege hun geloof 2024–2026’ concludeert dat de situatie voor christenen is verslechterd in 55 procent van de 18 onderzochte landen. In geen enkel van de beoordeelde landen was sprake van een hele verbetering.
Volgens het nieuwe rapport van de internationale pauselijke stichting Kerk in Nood (ACN/Aid to the Church in Need) is de vervolging en onderdrukking van christenen de afgelopen twee jaar verergerd door extremistisch geweld, autoritaire regeringen en religieus nationalisme – factoren die de druk op christelijke gemeenschappen steeds verder opvoeren.
De studie, die de periode van augustus 2024 tot juni 2026 bestrijkt, richt zich op landen waar schendingen van de godsdienstvrijheid die christenen treffen, als bijzonder zorgwekkend worden beschouwd. In veel gevallen blijkt uit het rapport dat de vervolging in specifieke regio’s is toegenomen, eerder dan op nationaal niveau.
Het rapport wijst ook op ontheemding als een groot probleem: christenen maken deel uit van een bredere uittocht van mensen die door conflicten in Afrika en Azië uit hun huizen zijn verdreven – in sommige gevallen met een religieuze achtergrond. Alleen al in Nigeria behoren miljoenen christenen tot de groep ontheemden in eigen land. Het aanhoudende extremistische geweld in delen van Afrika ten zuiden van de Sahara roept bovendien de vrees op dat deze ontheemding kan leiden tot blijvende veranderingen in de religieuze samenstelling van de getroffen gebieden.
© ACN
© ACN
Volgens de meest recente cijfers van Kerk in Nood leven 413 miljoen christenen in landen waar ernstige schendingen van de godsdienstvrijheid plaatsvinden, en worden wereldwijd ongeveer 220 miljoen christenen rechtstreeks blootgesteld aan vervolging.
Enkele van deze ernstige schendingen vinden plaats in Afrika ten zuiden van de Sahara, waar islamistische militante groeperingen hun invloed hebben uitgebreid naar grote delen van het continent. Volgens gegevens in het rapport staan zes van de tien landen die in de Global Terrorism Index 2026 het zwaarst onder terrorisme lijden, in Afrika.
In het noorden van Mozambique, waar een islamistische opstand sinds 2017 gemeenschappen in de provincie Cabo Delgado heeft verwoest, zijn volgens berichten waar Kerk in Nood naar verwijst ongeveer 1.000 christenen gedood. De aanvallen omvatten onder meer onthoofdingen, ontvoeringen en de vernietiging van kerken en woningen.
In Burkina Faso en Mali, waar islamistische groeperingen volgens het rapport een groot deel van het land controleren of er actief zijn, zijn sommige christelijke gemeenschappen gedwongen zich te houden aan islamitische kledingvoorschriften en sociale codes, terwijl andere te maken hebben gehad met moorden en gedwongen ontheemding.
Elders neemt de druk op christenen een andere vorm aan. In Iran is het aantal arrestaties van christenen in een periode van twaalf maanden bijna verdubbeld, zo stelt het rapport.
In Nicaragua houdt de confrontatie tussen de regering en de katholieke Kerk aan, wat heeft geleid tot de arrestatie en verbanning van geestelijken, beperkingen op wijdingen en de inbeslagname van kerkelijke instellingen. De autoriteiten hebben bovendien voorkomen dat mensen die een bijbel bij zich droegen het land binnenkwamen.
Een derde patroon dat in het onderzoek naar voren komt, is de groeiende invloed van religieus nationalisme, met name in bepaalde delen van Azië.
In India werden in 2025 meer dan 700 incidenten van geweld tegen christenen geregistreerd. Het rapport brengt deze toename in verband met een stijging van de maatschappelijke vijandigheid en de uitbreiding van zogeheten ‘anti-bekeringswetten’, die volgens christelijke organisaties steeds vaker worden ingezet om minderheidsgroepen te onderdrukken.
De verwoeste Syrisch-orthodoxe Sint-Eliankerk in al-Qaryatayn, Syrië © ACN
Een van de oudste Birmaanse katholieke parochiekerken (1894), verwoest door het Birmaanse leger © Radio Veritas Mandalay
Het rapport waarschuwt ervoor om al dit geweld uitsluitend aan religie toe te schrijven. Factoren als etniciteit, politieke instabiliteit, armoede en de strijd om land en andere hulpbronnen verweven zich vaak met religieuze identiteit. Kerk in Nood stelt echter dat de religieuze dimensie vaak wordt onderschat, zeker door buitenstaanders buiten de betreffende landen.
Het rapport combineert analyses op nationaal en regionaal niveau met casestudy’s en getuigenissen van christelijke gemeenschappen die slachtoffer zijn geworden van geweld en discriminatie. Een van hen is Solomon Ako, een 33-jarige christen uit het noorden van Nigeria, die werd ontvoerd toen militanten zijn dorp aanvielen. Zijn ontvoerders eisten dat de gijzelaars zich tot de islam zouden bekeren; toen zij weigerden, werden ze mishandeld: “Ze sloegen ons met zwepen. Ze legden onze benen in kettingen”, vertelt hij.
Voor Kerk in Nood vormen deze individuele verhalen de kern van de bevindingen in het rapport: achter de bredere patronen van extremisme, autoritarisme en nationalisme schuilen gemeenschappen die worden aangevallen en die in toenemende mate gedwongen worden hun thuisland massaal te verlaten.
Hieronder kan u een digitale versie van het rapport in het Nederlands aanvragen.
In een VN-toespraak waarschuwde kardinaal Parolin voor de aanhoudende vervolging van christenen wereldwijd en benadrukte hij het belang van godsdienstvrijheid als fundamenteel mensenrecht. Ook sprak hij over conflicten, gedwongen migratie en de bescherming van kwetsbare gemeenschappen.
Pater Anton Lässer neemt afscheid van Kerk in Nood na drie jaar als internationale kerkelijk assistent. Hij blikt dankbaar terug op de geloofsgetuigenissen, vrijgevigheid en hoop die hij wereldwijd mocht ervaren. Vanaf 1 oktober neemt pater Friedrich Bechina het stokje over, met de wens om de missie van Kerk in Nood verder te versterken.
Paus Leo XIV zal op 1 oktober in de Vaticaanse Tuinen samen met honderden kinderen de Rozenkrans voor de vrede bidden. Daarmee geeft hij het startschot voor de wereldwijde campagne “Een miljoen kinderen bidden de Rozenkrans”, waaraan kinderen en gezinnen op alle continenten deelnemen. Van Rome tot het Amazonegebied en van Soedan tot Zimbabwe verenigen kinderen zich van 1 tot 7 oktober in gebed voor vrede en eenheid in een wereld die wordt getekend door oorlog en onzekerheid.
