Bisschop Osório Citora Afonso was een vriend en medewerker van Kerk in Nood (ACN / Aid to the Church in Need), en de stichting heeft haar diepe droefheid over zijn dood uitgesproken.
Drie dagen na de moord op de bisschop van Quelimane in Mozambique blijven de reacties binnenstromen, hoewel het motief voor de moord nog steeds onduidelijk is.
Zondag publiceerde het persbureau van het Vaticaan een verklaring van paus Leo XIV, die momenteel Spanje bezoekt, waarin hij stelt dat hij “met diepe droefheid kennis heeft genomen van de ernstige gewelddaad die heeft geleid tot de dood van Zijne Excellentie Osório Citora Afonso.”
De verklaring voegt eraan toe dat de Paus “in gebed verbonden is met de mensen van het bisdom en van Mozambique” en bidt dat “de Heer hun troost mag schenken, dat Hij elke man en vrouw in Zijn liefde mag bewaren en de hand van de gewelddadigen mag beteugelen.”
De autoriteiten van Mozambique onderzoeken nog steeds wat er in de vroege uren van zaterdagmorgen in Quelimane is gebeurd, toen de bisschop met een schotwond in de borst, vlakbij het hart, in een gang van zijn residentie werd aangetroffen. Onderzoekers vermoeden dat de daders over de muur van het gebouw zijn geklommen, het beveiligingssysteem hebben uitgeschakeld en hebben geschoten met een militair wapen dat door de Nationale Dienst voor Crimineel Onderzoek van Mozambique (Sernic) wordt omschreven als een gemoderniseerde kalasjnikov (AK-M).
Tweede van links: bisschop Osório Citora Afonso © ACN
Verwoesting van de parochiekerk van St Louis Marie Grignion de Montfort in Meza, Cabo Delgado, Mozambique, 30 april 2026 © ACN
De misdaad schokte de Kerk van Mozambique en heel Afrika. Het Symposium van Bisschoppenconferenties van Afrika en Madagaskar (SECAM) publiceerde een verklaring, ondertekend door kardinaal Fridoline Ambongo en verzonden naar Kerk in Nood, waarin de moord een “barbaarse daad” werd genoemd en werd opgeroepen tot een volledig en grondig onderzoek.
“Deze afschuwelijke daad, gepleegd tegen een herder van Gods volk, vormt niet alleen een aanval op het leven en de waardigheid van een toegewijde dienaar van het Evangelie, maar ook een aanslag op de fundamentele waarden van vrede, rechtvaardigheid, menselijke waardigheid en godsdienstvrijheid – essentiële principes voor het welzijn en de ontwikkeling van elke samenleving.”
Verwoesting van de parochiekerk van St Louis Marie Grignion de Montfort in Meza, Cabo Delgado, Mozambique, 30 april 2026 © ACN
“Wij veroordelen deze barbaarse misdaad ten zeerste en zonder voorbehoud. Geen enkele religieuze leider, ongeacht zijn of haar geloof of denominatie, mag het doelwit zijn van geweld. Zij die hun leven wijden aan het dienen van God en het bevorderen van verzoening, solidariteit, onderwijs, naastenliefde en het algemeen belang verdienen bescherming en respect, geen vervolging en dood”, aldus de verklaring.
“Namens het Symposium van Bisschoppenconferenties van Afrika en Madagaskar (SECAM) roepen wij de regering van de Republiek Mozambique en alle bevoegde autoriteiten op om onmiddellijk een grondig, transparant en onafhankelijk onderzoek naar deze misdaad in te stellen. Wij eisen dat alle verantwoordelijken, of het nu directe daders, medeplichtigen of opdrachtgevers zijn, worden geïdentificeerd, vervolgd en onmiddellijk voor de rechter worden gebracht. Het volk van Mozambique, de katholieke Kerk en de internationale gemeenschap verdienen de waarheid.”
De Afrikaanse bisschoppen pleiten voor een betere bescherming van alle pastorale medewerkers en benadrukken dat “vrijheid van godsdienst een fundamenteel mensenrecht is en een pijler van elke democratische en vreedzame samenleving. De staat heeft een plechtige verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat alle burgers hun geloof vrij en veilig kunnen belijden, zonder angst voor intimidatie, geweld of vervolging.”
Bisschop Osório Citora Afonso was een goede vriend van ACN International, waarmee hij een vruchtbare samenwerking had.
Deze nauwe banden werden benadrukt door Ulrich Kny, een van de projectmanagers van ACN International voor Afrika, in een brief die zondag werd verzonden aan vooraanstaande figuren in de Kerk van Mozambique. De brief benadrukt de “onuitwisbare indruk” die de overleden bisschop heeft achtergelaten op allen die “het grote geluk hadden met hem samen te werken” en beschrijft een “zeer vruchtbare samenwerking die ons in staat stelde deel te nemen aan enkele van zijn interessante initiatieven ter ondersteuning van de Kerk in Mozambique”.
Ulrich Kny bevestigt de schok van de stichting over het nieuws van de moord op de bisschop, die “een grote leegte” achterlaat, niet alleen in zijn bisdom, maar in de hele Kerk in dit Portugeestalige Afrikaanse land.
Kerk in Nood wenst de kerkleiders in Mozambique “veel kracht en de zegen van de Heer toe, zodat zij hun gelovigen kunnen blijven leiden op het pad van de Heer”.
Noodhulp voor intern ontheemden in Cabo Delgado, Mozambique, 2024 © ACN
Het aantal aanvallen op kerken en christenen in Europa en Amerika blijft stijgen, met honderden gevallen van vandalisme, brandstichting en geweld per jaar. Ook België wordt genoemd. Volgens mensenrechtenspecialist José Luis Bazán ontbreekt het christenen vaak aan juridische en politieke bescherming tegen antichristelijke haat. Bazán stelt tegelijk dat christenen zelf veel incidenten niet aangeven.
Christenen uit de grensstad Yaroun in Zuid-Libanon vrezen dat ze door aanhoudend geweld nooit meer naar huis kunnen terugkeren. Kerken, scholen en woningen zijn zwaar verwoest en de bevolking leeft ontheemd en in onzekerheid. Volgens priester Naddaf is er dringende nood aan vrede, veiligheid en hoop om ooit opnieuw op te bouwen.
De nieuwe Chaldeeuwse patriarch Amel Shamon Nona keert na jaren in de diaspora terug naar Irak, gevormd door het lijden van zijn volk onder de Islamitische Staat. Hij wil een brug slaan tussen de Kerk in het Midden-Oosten en de wereldwijde diaspora, met hoop en geloof als leidraad. Met zijn motto “Wees niet bang, geloof gewoon” roept hij op tot vertrouwen, vrede en een toekomst voor christenen in de regio.
