Macedonië: De katholieke Kerk is als een kleine familie

FacebookTwitterGoogle+

11/08/2017: Magda Kaczmarek, de verantwoordelijke voor Macedonië van de internationale katholieke hulporganisatie “Kerk in Nood” is in juni 2017 door het Zuidoost-Europese land gereisd. In het onderstaande interview schetst ze de eerste indrukken die ze in het enige rooms-katholieke bisdom en in het Grieks-katholieke exarchaat van het land heeft opgedaan.

 Mevrouw Kaczmarek, onlangs bent u door Macedonië gereisd in het kader van een dienstreis voor Kerk in Nood. De voormalige Joegoslavische republiek is een conglomeraat van allerhande volkeren …

Inderdaad, de Republiek Macedonië telt tegenwoordig ongeveer twee miljoen inwoners en bestaat uit zeer uiteenlopende volksgroepen: de Macedoniërs zijn de grootste groep, met meer dan 60% van de bevolking, dan komen de Albanezen, de Turken, de Roma, de Serviërs, de Bosniakken en nog een aantal andere etnieën.

De onrustige situatie in het land heeft ertoe geleid  dat de katholieke Kerk in Macedonië samen met andere geloofsgroepen tot een gebed voor de vrede heeft opgeroepen. Wat zijn de redenen voor die onrustige toestand?

Dit is voornamelijk toe te schrijven aan twee belangrijke redenen. Enerzijds maakt Griekenland aanspraak op de historische naam Macedonië. De strijd om de naam Macedonië begon met de onafhankelijkheidsverklaring van de Joegoslavische deelrepubliek Macedonië in 1991 onder de naam Republiek Macedonië. Dat is de reden waarom Griekenland bijvoorbeeld de toetreding van Macedonië tot de NAVO en tot de EU tegenhoudt. Dit is in elk geval een conflictsituatie en het gaat om een conflict dat blijft aanhouden. Daarbij komt nog het feit dat het aantal Albanezen sterk is toegenomen, in het bijzonder door de Albanezen die na de laatste Balkanoorlog vooral uit Kosovo naar het land zijn gekomen. Inmiddels maken ze één vierde van de bevolking uit en eisen ze het gebruik van hun eigen taal en hun rechten op.

Hebben die splitsingen ook een invloed op het religieuze leven in het land?

Het zal ervan afhangen hoe groot de verdraagzaamheid zal zijn die de nieuw samengestelde regering van de sociaal-democraat Zoran Zaev aan de dag legt. Onder de Albanezen zijn er ook katholieken en die zullen ongetwijfeld proberen om hun geloof in hun moedertaal te belijden. De Albanese moslims bouwen dan weer hun moskeeën. Er bestaat zeker een gevaar voor radicalisering. Dit fenomeen is net op de Balkan zeer nadrukkelijk aanwezig door de invloed van Saoedi-Arabië. De grootste kolonie van Albanezen in Macedonië is te vinden net buiten Skopje, de hoofdstad van Macedonië. De nederzetting heet Skopska Crna Gora, de Zwarte Berg van Skopje. Het schijnt eraan toe te gaan als in een enclave.

De heilige Moeder Teresa werd als Albanese in Skopje  geboren, maar beide volkeren, zowel de Macedoniërs als de Albanezen, noemen haar hun moeder, klopt dat?

Inderdaad. Moeder Teresa verbindt om zo te zeggen beide volkeren. In Skopje werd een gedenkteken opgericht in de vorm van een museum met een kapel. In beide landen worden luchthavens, autosnelwegen, winkelcentra, ziekenhuizen en uiteraard ook talrijke parochies en kerken naar haar genoemd.

Macedonië ligt op de Balkanroute, hebt u vluchtelingen gezien?
Niet echt. Het schijnt dat er nog enkele aan de grens met Servië wonen. In Macedonië heeft men het over de chaotische toestanden die zich verleden jaar aan de grens met Servië hebben afgespeeld en over vluchtelingen die in Macedonië gestorven zijn, aangezien ze aan het einde van hun krachten waren toen ze hier aankwamen. Ook de katholieke Kerk heeft geprobeerd om hulp te bieden. Daartoe heeft de parochie Radovo pastorale zorg voor migranten in het leven geroepen en vormingscursussen en seminaries georganiseerd voor vrijwilligers die met vluchtelingen werken.

Met welke andere uitdagingen wordt het land geconfronteerd?

Het land heeft zich officieel kandidaat gesteld voor lidmaatschap van de EU, maar op mijn reis heb ik amper buitenlandse investeerders gezien: geen autohandelaars, geen internationale concerns of supermarkten. Daarnaast schijnt corruptie een groot probleem te vormen. Als ik de verhalen mag geloven, kan men op sommige plaatsen zelfs diploma’s kopen zonder dat men ooit studies heeft gevolgd. De corruptie is ook bij de overheidsdiensten merkbaar. Het probleem van de corruptie is spijtig genoeg echter even sterk aanwezig in andere Zuid-Europese landen. Het zal nog lang duren voor de mensen hun manier van denken veranderen en begrijpen dat de corruptie de volledige samenleving bedreigt.

De katholieke Kerk in Macedonië is een heel kleine minderheid in het land, klopt dat?

De twee grootste religies van het land zijn het orthodoxe christendom (65%) en de islam (33%). Slechts 1% van de inwoners is katholiek. Het is dus een kleine Diasporakerk. Mgr. Kiro Stojanov is officieel de exarch voor de Byzantijnse ritus met zetel in Strumica. Tegelijk is hij ook de bisschop voor de Latijnse ritus met zetel in Skopje. In totaal zijn er 23 priesters werkzaam in 17 parochies. Voor mij is de katholieke Kerk van de Byzantijnse ritus net een kleine familie. De meeste priesters, de kloosterbroeders en –zusters en de gelovigen zijn allemaal familie van elkaar. De bron van de roepingen in Macedonië is de eerder al genoemde plaats Radovo, een stad met 45.000 inwoners. Het kinder- en jeugdpastoraat nemen hier een bijzonder belangrijke plaats in. Kerk in Nood ondersteunt bijvoorbeeld hun zomerkampen die in het teken staan van “Vakantie met God”. Daar nemen overigens ook orthodoxe kinderen aan deel. Dat bevordert de oecumenische gedachte.

En hoe is de situatie bij de Rooms-Katholieke Kerk?

De rooms-katholieke Kerk is in de laatste jaren aanzienlijk kleiner geworden. Tot voor kort waren er maar twee rooms-katholieke priesters in heel Macedonië. In de afgelopen jaren werden twee grote parochies door de salesianen in Bitola en door de jezuïeten in Ohrid verlaten. Beide religieuze gemeenschappen kwamen uit het buitenland aangezien er in het land onvoldoende roepingen waren. Met de priesters gaat het over het algemeen absoluut niet goed. Jammer genoeg kunnen ze niet leven van de aalmoezen die ze van de gelovigen ter plaatse krijgen. De bisschop betreurt ten zeerste dat zijn priesters in het buitenland op zoek moeten gaan naar financiële middelen om te kunnen overleven.

Welke zijn volgens uw mening de voornaamste uitdagingen waarvoor Kerk in Nood de lokale Kerk in Macedonië zou kunnen helpen?

Davor, de jonge pastoor van de kathedraal, zou de rooms-katholieke kathedraal van het Heilig Hart van Jezus in Skopje graag willen renoveren. Ze werd opgetrokken onder het communisme en er werden al decennia lang geen renovatiewerken meer uitgevoerd. Het dak lekt. Eerwaarde Davor zou binnenkort met de planning van de renovatie willen beginnen. Bovendien is er geen religieuze literatuur in het Macedonisch en daarom wordt de vertaling voorzien van het missaal en het lectionarium en van het compendium van de catechismus van de katholieke Kerk. Volgens de pastoor van de kathedraal is het compendium een goed instrument voor de evangelisatie, aangezien de mensen zeer open zijn. Velen van hen zijn niet gedoopt of zijn geen praktiserende katholieken en ze zijn op zoek naar “IETS”. “Wij priesters kunnen niet wachten tot de mensen naar ons komen, we moeten naar hen toegaan”, zei mij de Kroatische priester die twee jaar geleden uit Bosnië kwam toen de bisschop voor het bisdom Skopje op zoek ging naar priesters in het buitenland.

Heeft er zich op uw reis een gebeurtenis of een ontmoeting voorgedaan die u bijzonder heeft ontroerd of een grote indruk heeft nagelaten? 

Ja, samen met de bisschop hebben wij de parochie Kumanovo bezocht. De jonge Poolse priester Tomasz was pas korte tijd geleden begonnen om die parochie weer te doen opleven. De parochie bestond al, maar ze was al heel lang verweesd. Ik was zeer onder de indruk van het feit dat drie kroostrijke gezinnen uit Kosovo geëmigreerd zijn om in Macedonië in de parochie en in haar omgeving getuigenis af te leggen van het leven en het geloof. Elk van die gezinnen telt tussen acht en tien kinderen. De ouders zijn hoogopgeleid en hadden in hun vaderland een goed beroep. Anna, bijvoorbeeld, die zwanger is van haar negende kind, is lerares Duits. Haar echtgenoot is tandarts. Net tijdens de periode van ons bezoek had hij een sollicitatiegesprek gehad. Anna vertelde ons over haar geloof en over hoe ze de weg naar God gevonden had. Voor haar heeft het leven zonder Christus geen enkele zin. Beiden zouden een levend voorbeeld willen zijn voor talrijke anderen die op zoek zijn naar de zin van hun leven. Ik was diep onder de indruk van hun immense vertrouwen in God en van hun grenzeloze liefde voor God.

Door Magda Kaczmarek

 

Samen met u willen wij een helpende hand zijn voor mensen in nood. Dankzij u ondersteunt Kerk in Nood de gelovigen overal waar ze worden vervolgd, verdrukt of in nood verkeren door informatie, gebed en actie.

U kan helpen door:

  • een gift voor een pastoraal project op rekeningnummer IBAN: BE91 4176 0144 9176 en BIC: KREDBEBB (Kerk in Nood vzw – zonder fiscaal attest). Pastorale projecten komen volgens de Belgische wetgeving niet in aanmerking voor de toekenning van een fiscaal attest.

  • een gift voor een sociaal project op rekeningnummer IBAN: BE11 4176 0100 0148 en BIC: KREDBEBB (Hulp en Hoop vzw – met fiscaal attest vanaf € 40,00). Zij die in de loop van het jaar € 40,00 of meer schenken voor een sociaal project, ontvangen het volgende jaar automatisch een fiscaal attest.

Alvast bedankt voor uw steun!

Reacties :

Reageer

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Pontical Foundation