Kerk In Nood | Oostpriesterhulp

Soedan: “We vrezen dat het oorlog is, ondanks het vredesverdrag”

02/02/2010

 Vredesverdrag in het slop

 

Tientallen jaren van oorlog en terreur hebben hun sporen achtergelaten in Soedan, niet in het minst in het hart van de mensen. Het geweld heeft miljoenen slachtoffers gemaakt, wantrouwen gezaaid en de samenleving vernietigd. Er zijn wel vredesverdragen getekend, maar ze zijn telkens opnieuw gebroken.

Dat geldt ook voor het laatste getekende vredesverdrag van januari 2005. Eigenlijk is het vandaag niet meer dan een tijdelijke wapenstilstand, die slechts in bepaalde delen van het land van kracht is.

 

De overeenkomst, die vijf jaar geleden ondertekend is tussen de regering in de hoofdstad Khartoem en het Volksleger voor de Bevrijding van Soedan, heeft in het zuiden van het land nog geen vrede gebracht. Het is de bedoeling om in 2011 een referendum te houden over de onafhankelijkheid van Zuid-Soedan. Maar de nationale verkiezingen, die gepland waren voor juni 2009, zijn inmiddels al verplaatst naar april 2010. Dat is overigens de heetste tijd van het jaar en er is geen zinnig mens die weet hoe in dat klimaat de vluchtelingen naar hun geboorteplaats kunnen terugkeren om zich als kiezer te registreren.

 

Bovendien is de infrastructuur in het voormalige oorlogsgebied heel pover en heeft het grootste deel van de bevolking geen toegang tot de basisvoorzieningen. Het enige dat is toegenomen, dat is de corruptie! De inkomsten uit de olieontginning komt de bevolking niet ten goede en worden niet gebruikt voor de wederopbouw van het land.

 

Verschillende NGO’s en ook Kerk in Nood wijzen erop dat het geweld in Soedan nog toegenomen is. Een nieuwe oorlog dreigt. Begin december verklaarde Mgr. Cesare Mazzolari, de katholieke bisschop van Rumbek nog dat “in grote delen van het land de door de overheid gesteunde milities de bevolking terroriseren. Ze zetten aan tot angst en veroorzaken spanningen tussen de verschillende etnische groepen in het land”

 

Ook de Episcopale Kerk van Soedan waarschuwde al in november voor een mislukking van het vredesverdrag. De regering geeft geen transparantie m.b.t. tot de voorbereidingen van de verkiezingen of de inkomsten uit de olieontginning. Sommige diplomaten zoals de Russische gezant Mikhail Margelow waarschuwen zelfs voor een “nieuw Somalië, aangezien de situatie in het land steeds verder uit de hand loopt.” Bisschop Mazzolari spreekt van toenemende spanningen tussen het noorden en het zuiden. Het komt nu al sporadisch tot nieuwe gevechten.

 

Regeringstroepen nemen opnieuw strategische posities in, om zo de olievoorraden onder controle te kunnen houden in het geval van een nieuw conflict. Ondanks de protesten en bemiddelingspogingen van enkele westerse landen, blijft Soedan oorlog voeren ten zijn eigen bevolking. Waarnemers zien een nieuwe oorlog uitbreken in het Nubagebergte en in het zuiden van het land.

 

Mgr. Gassis is streng

 

Ook bisschop Max Gassis van het bisdom El Obeid levert opnieuw scherpe kritiek op zijn regering. “Al twintig jaar ben ik een getuige van religieuze vervolging en slavernij, die gepaard gaan met verkrachtingen, folteringen, hongersnood en dood.” In een interview beschreef de bisschop ook het onvoorstelbare leed van de bevolking: “In Soedan werden al 2,2 miljoen mensen het slachtoffer van en genocide met christenen en niet-moslims als doelwit.”

 

Het aantal doden ligt hier al veel hoger dan de misdaden in Bosnië, Kosovo en Rwanda. De overheid bombardeerde –zonder enige schroom – kerken, scholen, ziekenhuizen en vluchtelingenkampen. Ja, in het zuiden van het land is dat nu voorbij. Maar in Darfoer gaat de genocide onverminderd door.

 

Uit de uitspraken van de bisschop blijkt dat de nood van de bevolking voortduurt. De regering blijft zich gedraagt zich “niet als een goede huisvader, die zijn kinderen bedriegt en manipuleert.” Zo worden de officiële cijfers over het aantal Soedanese christenen en niet-moslims voortdurend verdraaid.

 

De Kerk is verplicht om de van God verkregen menselijke waardigheid te verdedigen en moet haar stem verheffen. “De Kerk is een teken van hoop. Ze helpt de mensen, bouwt scholen en waterputten, legt energievoorzieningen aan en ondersteunt de mensen, ongeacht hun etnische afkomst of religieuze overtuiging.” De bisschop, die in Khartoem is geboren, spreekt vloeiend Arabisch en zegt dat de beloften van het vredesverdrag niet zijn waargemaakt. Vluchtelingen kunnen nog steeds niet terugkeren naar hun vaderland. Van heropbouw is nauwelijks sprake en er is een gebrek aan de meest elementaire infrastructuur zoals waterputten, ziekenhuizen en scholen. Ook de inkomsten uit de oliehandel komt de regio’s niet ten goede! En in plaats van de landbouw te bevorderen, zet men alles op de import van voedsel.

 

Weinig kans op vrede

De leiders in Khartoem staan echter niet open voor kritiek. Wie er zich toch aan waagt mag represailles verwachten. Mgr. Gassis kan erover meespreken. Hij werd lang als persona non grata beschouwd en was bang te worden ontvoerd door het regime. Daarom verliet hij zijn bisdom 17 jaar geleden. Vandaag kan hij Soedan weer af en toe bezoeken.

 

Nochtans geldt de kritiek van de bisschop niet alleen voor de regering, maar ook voor de andere ondertekenaars van het vredesverdrag, die hij verwijt alleen persoonlijke belangen na te streven. Ook corruptie is een ernstig probleem in Soedan. Subsidies en binnenlandse fondsen werden niet gebruikt voor de aanleg van infrastructuur, maar verdwenen in de zakken van een paar individuen. Bisschop Gasser zei: "Ik vroeg christelijke politici wat ze met het geld gedaan hadden. Ze konden me niet antwoorden, want ze waren even corrupt als de regeringsleden."

 

Ten slotte hekelde de bisschop het gebrek aan samenhang in de oppositie van Soedan. Verdeeldheid is nefast voor het welzijn van de bevolking. Het is noodzakelijk om terug te keren naar eerlijkheid en transparantie. Politici moeten zich richten op de noden van de bevolking en niet de eigen carrière nastreven. Bisschop Gassis bevestigt wat veel waarnemers al opmerkten: "In deze omstandigheden zijn de kansen voor een alomvattend vredesakkoord erg klein. Vijf jaar na de ondertekening van het vredesverdrag dreigt alweer een nieuw conflict. "

Kerk in Nood (MB uit het Frans vertaald door LC)