Kerk In Nood | Oostpriesterhulp

Interview met de Latijnse bisschop van Jordanië Maroun Laham (ML) door Oliver Maksan (OM), correspondent van Kerk in Nood internationaal in het Midden-Oosten

OM: Monseigneur, u bent nog maar pas in Jordanië aangekomen. Als u Jordanië vergelijkt met de andere Arabische landen: is het echt zo’n oase van religieuze vrijheid als men beweert?

ML: Wel, het is bijna een oase. De christenen hebben hier geen problemen met hun moslimbroeders. Jordanië wordt vaak als één grote familie voorgesteld. En dat is het ook. De meerderheid van de Jordaanse moslims is zeer gematigd, een kleine groep van moslimfundamentalisten buiten beschouwing gelaten. Maar er zijn toch een aantal problemen in verband met geloofsvrijheid. Het is immers een fundamenteel mensenrecht je geloof vrij te kunnen kiezen of zelfs ervoor te kiezen niet te geloven.

OM: En bestaat dat recht dan niet in Jordanië?

ML: Neen. Er is vrijheid wat betreft godsdienstbeleving, en dat is zeer belangrijk, maar godsdienstvrijheid houdt meer in dat de loutere beleving. Het betekent ook dat je zou mogen overstappen van de islam naar het christendom. Maar dat is in Jordanië verboden. We proberen de overheden in Jordanië te overtuigen om dat recht te verwerven met alle respect voor iedereen. Daarnaast blijven er nog praktische problemen betreffende huwelijken. Een christelijke jongen kan niet trouwen met een moslimmeisje, omdat de kinderen dan christelijk opgevoed zullen worden, het omgekeerde is wel mogelijk. Hier zijn we vragende partij voor veranderingen.

OM: Met wie praat u over deze kwesties?

ML: Gewoonlijk is de overhead onze gesprekspartner. Maar er zijn ook wel informele ontmoetingen, waarbij we in dialoog gaan met moslimorganisaties. Ze zijn geen beleidsmakers, maar ze luisteren toch, hoewel de mentaliteit maar zeer traag verandert. Voor veranderingen op wettelijk niveau kunnen we alleen maar spreken met de regering.

OM: Een vooraanstaand lid van de Jordaanse koninklijke familie, prins Hassan bin Talal (foto), is voorstander van een verdraagzame islam. Verdedigt hij ook uw ideeën?

ML: In eigen naam wel. Hij is een wel opgeleide man. Maar het volstaat niet om enkel de prins of de koning te overtuigen. Daar gaat het niet om. De islamitische wet staat bekeringen niet toe en verbiedt moslimmeisjes te huwen met een christelijke jongeman. Het dagelijkse leven in de Arabische wijken is overheersend islamitisch. Daarom zullen veranderingen in de houding van de massa heel veel jaren vergen. Maar u heeft wel gelijk. We moeten aanvangen met de elite en de intelligentsia van de moslimgemeenschap.

OM: Jordanië werkt aan een nieuw wetsvoorstel die de christenen en andere minderheden meer zetels moet waarborgen in het parlement. Dat zijn toch veranderingen in het voordeel van de christelijke gemeenschap.

ML: Tot nu toe bezetten we negen van de honderdtien zitjes. Met de wetswijziging worden dat er tien. Maar laat er geen twijfel over bestaan: het is een verbetering en het versterkt zeker en vast de positie van de christenen in de politiek. De nieuwe wet heeft overigens nog een ander voordeel. Ze is gericht tegen het moslimbroederschap en vermindert haar invloed in het parlement. Ze zullen dus hun wil niet kunnen opleggen in Jordanië zoals ze dat in Egypte nu wel doen.

OM: Toont deze nieuwe wet niet aan dat er een toenemende sympathie groeit voor het moslimbroederschap onder de gewone mensen in Jordanië?

ML: Zoals ik al eerder zei, de Arabische gemeenschap is fundamenteel islamitisch getint. En als de kern van de islam geraakt wordt, dan reageert ze ook. Bovendien bewonderen de mensen de islamitische bewegingen omdat ze altijd vervolgd zijn in de Arabische wereld. Dat is zekere een bron van sympathie. Ten derde, omdat ze al tientallen jaren bestaan, waren ze de enige politieke partijen na de zogenaamde Arabische lente die goed georganiseerd waren. Daarom kregen ze een zekere invloed op de publieke opinie, die hen in Egypte bijvoorbeeld zo machtig maakt.

OM: Verwacht u dat ze ook hier in Jordanië een grote massa kunnen bereiken?

ML: Met nieuwe regels niet. Maar als de verkiezingen helemaal vrij en open zouden zijn, dan halen ze zeker een meerderheid bij de Jordaanse bevolking. Maar ik heb geen schrik van hen. Eens ze aan de macht zijn, dan moeten ze wel gematigder worden. Dat zien we nu ook in Tunesië. Bovendien zal hun zwakke inzicht in economische zaken snel komen bovendrijven. De Arabische gemeenschap heeft nood aan een economische ontwikkeling. Maar de fundamentalisten scoren enkel in sociaal welzijn en niet in economie. Hun aantrekkingskracht op de bevolking zal snel achteruitgaan na het opnemen van een korte tijd regeringsverantwoordelijkheid.